Kocaeli Yetişkin Psikolog

Yetişkinlikte terapiye neden başvurulur?

Yetişkinlik tek bir dönem değil, birbirinden çok farklı evrelerin toplamıdır. Yirmili yaşlarda meslek seçimi, ilk ciddi ilişkiler ve aileden ayrılmak öne çıkar. Otuzlu ve kırklı yaşlarda iş yükü, evlilik, çocuk yetiştirme ve kendine ayrılan zamanın giderek azalması gündeme gelir. Ellili yaşlardan sonra ise çocukların evden ayrılması, yaşlanan anne babanın bakımı, emeklilik ve beden sağlığıyla ilgili kaygılar daha çok konuşulur. Her dönemin kendine özgü zorlukları vardır ve bu zorluklar bazen tek başına taşınamayacak kadar ağırlaşır.

Yetişkinlerin terapiye getirdiği konular arasında sürekli gerginlik ve kaygı, keyifsizlik, uyku sorunları, öfke kontrolü, özgüven eksikliği, yas, ilişki sorunları ve geçmişte yaşanmış sarsıcı deneyimlerin bugüne uzanan etkileri sayılabilir. Ancak bir konunun terapiye "uygun" olması için belirli bir listeye girmesi gerekmez; sizi haftalardır meşgul eden bir şey varsa, konuşmaya değer.

Terapiler arasında nasıl seçim yapılır?

Bir olayın izleri sürüyorsa: Bir kaza, kayıp ya da sarsıcı bir deneyimin ardından o an tekrar tekrar gözünüzün önüne geliyor, kâbuslar görüyor ya da o olayı hatırlatan yerlerden kaçıyorsanız, EMDR güçlü bir seçenektir.

Adını koyabildiğiniz bir yakınma varsa: Panik nöbetleri, belirli korkular, uykusuzluk ya da takıntılı düşünceler gibi belirli bir sorun üzerinde çalışmak istiyorsanız, bilişsel davranışçı terapinin yapılandırılmış yolu size uygun olabilir.

Düğüm ilişkide atılmışsa: Sorun en çok partnerinizle aranızda kendini gösteriyorsa ve ikiniz de bir şeylerin değişmesini istiyorsanız, çift terapisi doğal başlangıç noktasıdır.

Kendinizi daha iyi tanımak istiyorsanız: Birden fazla konunun iç içe geçtiği, neyin yanlış gittiğini tam tarif edemediğiniz ya da hayatınızın bir döneminde yön aradığınız durumlarda bireysel terapi geniş ve esnek bir çerçeve sunar.

Bu seçimi tek başınıza yapmak zorunda değilsiniz. İlk görüşmede psikolog yaşadıklarınızı dinledikten sonra size uygun yöntemi gerekçesiyle önerir; süreç içinde yöntemler birleştirilebilir ya da değiştirilebilir.

Yetişkinlerle çalışırken dikkat ettiklerimiz

• Hedefleri sizin önceliklerinize göre belirlemek
• Yoğun iş ve aile programını göz önünde bulundurarak seans saatlerini planlamak
• Her yöntemin ne işe yaradığını ve neden seçildiğini açıklamak
• İlerlemeyi belirli aralıklarla sizinle birlikte gözden geçirmek
• Gerekli olduğunda diğer uzmanlarla, sizin onayınızla iş birliği yapmak
• Değerlerinize, inançlarınıza ve yaşam tarzınıza saygı göstermek

İlk görüşmeye hazırlık

İlk görüşmeden önce kısa bir hazırlık yapmanız, görüşmenin daha verimli geçmesini sağlar. Sizi terapiye getiren konuyu birkaç cümleyle not edebilir, bu konunun ne zamandır sürdüğünü ve hayatınızın hangi alanlarını etkilediğini düşünebilirsiniz. Kullandığınız ilaçların adlarını, daha önce aldığınız psikolojik destek deneyimlerini ve terapiden beklentilerinizi de paylaşmanız yararlı olur. Görüşmenin sonunda aklınızdaki soruları sormak için zaman ayrılır.

Seans düzeni

Bireysel oturumlar elli dakika civarındadır; çiftlerle yapılan oturumlara biraz daha geniş zaman ayrılır. İlk aylarda görüşmeleri her hafta aynı gün ve saatte tutmak, çalışmanın kesintiye uğramadan derinleşmesini sağlar. Hedeflere yaklaşıldıkça görüşmelerin arası açılır. Çalışan yetişkinler için seans saatleri, iş programı göz önünde bulundurularak randevu sırasında birlikte belirlenir.

Terapi ve ilaç tedavisi

Pek çok yakınmada terapi tek başına yeterlidir. Bazı durumlarda ise terapinin yanında bir psikiyatristin önereceği ilaç tedavisi gerekebilir; örneğin günlük işleri yapamayacak kadar ağır bir çökkünlük, haftalardır süren uykusuzluk ya da çok sık gelen panik nöbetleri. Böyle bir durumda sizi bir psikiyatri muayenesine yönlendiririz; terapi kesintiye uğramadan sürer ve sizin onayınızla iki uzman birbirinden haberdar olarak çalışır.

Terapiden en çok nasıl yararlanılır?

Terapinin faydası, büyük ölçüde iki seans arasındaki günlerde ortaya çıkar. Görüşmeden çıktıktan sonra aklınızda kalan bir cümleyi not etmek, önerilen küçük bir denemeyi hafta içinde gerçekten yapmak ve bir sonraki görüşmeye bu deneyimle gelmek değişimi hızlandırır. Seanslarda utandığınız ya da önemsiz bulduğunuz konuları da gündeme getirmeye çalışın; çoğu zaman en değerli bağlantılar oradan çıkar. Psikoloğunuzun söylediği bir şey size uymadığında bunu söylemekten çekinmeyin; terapide anlaşmazlık da konuşulabilir bir konudur ve çalışmayı size göre ayarlamaya yardım eder.

Seanslara ara vermek

Tatil, yoğun bir iş dönemi ya da başka nedenlerle seanslara ara vermeniz gerekebilir. Bunu önceden konuşmak, aranın nasıl geçirileceğini ve dönüşte nereden devam edileceğini planlamayı kolaylaştırır. Hedeflere ulaşıldığında ise çalışma birden kesilmez; görüşmeler seyrekleştirilerek kademeli bir kapanış yapılır.

Gizlilik

Seanslarda paylaştıklarınız gizlidir. Terapide konuşulanlar ve tuttuğumuz notlar, siz açıkça onay vermedikçe ne ailenizle ne de çalıştığınız kurumla paylaşılır. Yaşamınızın ya da bir başkasının yaşamının tehlikede olduğu ender durumlar dışında bu ilkeden ayrılmayız.

Sık sorulan sorular