EMDR

EMDR nedir, ne değildir?

Adını İngilizce baş harflerinden alan EMDR, gözlerin sağa sola hareketinden ya da sırayla yapılan dokunuşlardan yararlanarak sarsıcı anıları yeniden işlemeyi amaçlayan bir yöntemdir. Temel fikir şudur: Çok sarsıcı bir deneyim yaşandığında beyin o anı her zamanki gibi sindiremez; görüntüler, sesler, bedensel duyumlar ve o anda edinilen inançlar donmuş gibi kalır. Yıllar sonra bile benzer bir koku ya da ses, kişiyi bir anda o güne geri götürebilir. EMDR, bu donmuş anının yeniden ele alınıp hafızada daha sakin bir yere yerleşmesine yardım eder.

EMDR

• Sekiz aşamalı, planlı bir yöntemdir.
• Travma sonrası stres için uluslararası kılavuzlarda önerilir.
• Anıyı silmez; anının bugünkü yükünü hafifletir.
• Her zaman sizin onayınız ve kontrolünüzle ilerler.

EMDR değildir

• Hipnoz ya da bilinç değişikliği değildir.
• Tek seansta mucize vaat eden bir teknik değildir.
• Anıların zorla hatırlatıldığı bir çalışma değildir.
• Hazırlık yapılmadan uygulanan bir yöntem değildir.

Hangi deneyimlerle çalışılır?

EMDR en çok, belirli bir olayın ardından ortaya çıkan ve geçmeyen yakınmalarda kullanılır. Trafik kazası, deprem, yakın birinin ani kaybı, bir saldırı, ağır geçen bir doğum ya da hastane deneyimi bunlara örnektir. Bunun yanında çocukluk yıllarında tekrar tekrar yaşanan aşağılanma, ihmal ya da zorbalık gibi daha uzun süreye yayılmış deneyimlerle de çalışılabilir.

Kişinin yakınmaları çoğu zaman şöyle tarif edilir: Olay sanki dün olmuş gibi gözünün önüne gelmesi, kâbuslar, olayı hatırlatan yerlerden kaçınma, sürekli tetikte olma ve olaydan sonra kendine dair yerleşen "güçsüzüm", "suç bendeydi" gibi inançlar. Bazı kişilerde ise performans kaygısı, belirli fobiler ve geçmiş bir kayba bağlı yoğun suçluluk duygusu da EMDR ile ele alınır.

Seanslar nasıl ilerler?

İşleme seanslarına geçmeden önce birkaç hazırlık görüşmesi yapılır. İşleme seansının başında anıya dair üç şeyi belirleriz: zihninizde canlanan en zor görüntü, o görüntüye eşlik eden kendinizle ilgili cümle ve o anda bedeninizin neresinde gerilim hissettiğiniz. Ardından sizinle önceden kararlaştırılan iki yönlü uyarım başlatılır: psikoloğun elini ya da ışıklı bir çubuğu gözlerinizle izlemek, dizlerinize sırayla yapılan hafif dokunuşlar ya da kulaklıktan sağlı sollu gelen sesler.

Her kısa uyarım setinden sonra durulur ve aklınıza ne geldiği sorulur. Bazen bir görüntü, bazen bir duygu, bazen de hiç ilgisiz görünen bir anı gelir; hepsi işlemenin bir parçasıdır. Rahatsızlığın düzeyi 0 ile 10 arasında bir ölçekle izlenir. Seans hiçbir zaman yarım bırakılmaz; her görüşme sakinleşme alıştırmalarıyla kapatılır.

Terapinin evreleri

Hazırlık

Öykünüz alınır, hangi anılar üzerinde çalışılacağı ve hangi sırayla ele alınacağı planlanır. Zor duygular yükseldiğinde kullanabileceğiniz yatıştırma becerileri öğretilir; zihninizde güvende hissettiğiniz bir yeri canlandırmak ve nefesle bedeni sakinleştirmek bunların başında gelir.

İşleme

Listede yer alan anılar sırayla ele alınır. Bir anının rahatsızlık puanı sıfıra yaklaştığında, ona eşlik eden olumlu inanç, örneğin "elimden geleni yaptım" ya da "artık güvendeyim", güçlendirilir ve bedende kalan gerginlik taranır.

Tamamlama

Geçmişteki anıların yanı sıra bugün hâlâ zorlandığınız tetikleyiciler ve geleceğe dair kaygılar da çalışılır. Örneğin kazadan sonra direksiyona geçmekte zorlanan biriyle, yeniden araç kullanmayı canlandıran bir çalışma yapılabilir.

Sizden beklenenler, bizden beklenebilecekler

Sizden beklenenler

• Hazırlık aşamasında öğrenilen yatıştırma alıştırmalarını her gün birkaç dakika tekrarlamanız
• Seanslardan sonraki günlerde ortaya çıkan rüya, anı ve duyguları kısaca not etmeniz
• Seans sırasında zorlandığınızda durmak istediğinizi söylemeniz

Bizden beklenebilecekler

• İşleme seanslarına siz hazır olmadan geçmemek
• Her seansı yatıştırma ile kapatmak
• Uyarım biçimini size en uygun olacak şekilde ayarlamak
• Süreç boyunca ne yaptığımızı ve neden yaptığımızı açıklamak

Ne kadar sürer?

Belirli bir olayın izlerini taşıyan kişilerde, çoğu zaman birkaç oturumluk işleme sonrasında belirgin bir hafifleme görülür. Çocukluktan gelen ve birbirine bağlı deneyimlerin çalışıldığı durumlarda süreç birkaç ayı bulabilir. İlerlemenin işaretleri; anının kendiliğinden akla gelme sıklığının azalması, kâbusların seyrekleşmesi, kaçınılan yerlere yeniden gidebilmek ve kendinize dair cümlelerin yumuşamasıdır.

Ne zaman başka bir destek gerekir?

Sık sık bedeninden ya da çevresinden kopmuş gibi hisseden, zaman kayıpları yaşayan, yoğun alkol ya da madde kullanan ya da kendine zarar veren kişilerde işleme seanslarına geçmeden önce uzunca bir güçlendirme dönemi gerekir. Geceleri neredeyse hiç uyuyamamak ya da günlerdir süren ağır bir keder de tabloda varsa, terapiyle eş zamanlı bir psikiyatrist görüşü alınmalıdır. Hayatın şu anda süren ciddi bir tehdit içerdiği durumlarda ise önce güvenliğin sağlanması önceliklidir.

Kocaeli'de EMDR randevusu

Randevu formunda EMDR'yi seçebilir ya da emin değilseniz boş bırakabilirsiniz. İlk görüşmede yaşadıklarınızı dinler, EMDR'nin sizin için uygun olup olmadığını birlikte değerlendiririz.

Sık sorulan sorular