Çift Terapisi

Çift terapisi nedir, ne değildir?

Çift terapisinde iki partner, yaşadıkları sıkıntıyı ikisine de eşit uzaklıkta duran bir psikoloğun yanında, karşılıklı oturarak ele alır. Bireysel terapiden farkı, odadaki asıl danışanın kişiler değil aralarındaki ilişki olmasıdır. Psikolog kimin haklı olduğunu belirlemeye çalışmaz; tartışmaların hangi yollardan ilerlediğini, neyin tetiklendiğini ve iki tarafın da aslında neye ihtiyaç duyduğunu görünür kılmaya çalışır.

Çift terapisi

• İki partnerin eşit söz hakkıyla katıldığı görüşmelerden oluşur.
• İlişkinin işleyişine, alışkanlıklarına ve ihtiyaçlarına odaklanır.
• Evde denenecek somut alıştırmalar içerir.
• Evlilik, nişanlılık ya da birlikte yaşam fark etmeksizin her çifte açıktır.

Çift terapisi değildir

• Haklıyı ve haksızı belirleyen bir hakemlik değildir.
• Partnerlerden birini "düzeltme" çabası değildir.
• Ne pahasına olursa olsun birlikte kalmayı hedefleyen bir süreç değildir.
• Yalnızca kriz anlarında başvurulacak bir son çare değildir.

Hangi konularda başvurulur?

Çiftler çoğunlukla şu nedenlerle başvurur: Konuşmaların kısa sürede kavgaya dönmesi, aynı konuların yıllardır çözülemeden tekrar etmesi, birlikte geçirilen zamanın azalması ve yalnızlık hissi, kıskançlık ve güven sorunları, aldatılma sonrası sarsıntı, cinsel yaşamda uyumsuzluk, aileler ve akrabalarla sınırlar, ev içi sorumlulukların paylaşımı, çocuk yetiştirme konusundaki anlaşmazlıklar. Evliliğin ilk yılları, ilk çocuğun doğumu, taşınma, iş kaybı ya da çocukların evden ayrılması gibi geçiş dönemleri de ilişkiyi zorlayabilir.

Bazen çiftler ayrılığı konuşmak için de gelir. Bu durumda çalışma, kararın iki tarafı da en az yaralayacak şekilde ve varsa çocukları koruyarak verilmesine odaklanır.

İlişkiyi yıpratan dört alışkanlık

İlişki araştırmaları, uzun vadede çiftleri en çok yıpratan dört iletişim alışkanlığına dikkat çeker. Birincisi, bir davranış yerine kişinin kendisini hedef alan eleştiridir: "Bulaşıkları yine bırakmışsın" yerine "sen hep böylesin" demek. İkincisi savunmadır; söylenene kulak vermek yerine hemen karşı suçlamaya geçmek. Üçüncüsü küçümsemedir; alay etmek, göz devirmek, iğneleyici şakalar. Dördüncüsü ise duvar örmektir; konuşma tırmandığında susup içine kapanmak ya da ortamı terk etmek. Terapide bu alışkanlıklar suçlamadan fark edilir ve yerlerine daha yapıcı yollar konur.

Seanslar nasıl ilerler?

Seanslar genellikle iki partnerin birlikte katıldığı, bir saate yakın süren görüşmelerdir. Görüşme boyunca psikolog, söz hakkının tek bir kişide toplanmamasını gözetir. Bir partner anlatırken diğeri dinler; ardından duyduğunu kendi kelimeleriyle aktarır ve doğru anlayıp anlamadığını sorar. Bu basit görünen alıştırma, pek çok çiftin yıllardır yapamadığı bir şeydir. Gerektiğinde tartışmaların seyri odada yavaşlatılarak incelenir: Kim ne söyledi, o anda ne hissetti, neyi söyleyemedi?

Terapinin başında her partnerle ayrı birer görüşme yapılabilir. Bu görüşmelerde kişinin ilişkiye dair kendi öyküsünü rahatça anlatması sağlanır. Ayrı görüşmelerde konuşulanların ortak seanslarda nasıl ele alınacağı ise önceden açıkça belirlenir.

Terapinin evreleri

Tanışma

İlk görüşmelerde ilişkinin öyküsü, başvuru nedeni ve her iki partnerin terapiden beklentisi konuşulur. Çiftin güçlü yanları, yani birlikte iyi yaptıkları şeyler de bu dönemde ortaya konur.

Çalışma

Tartışmaların altındaki ihtiyaçlar konuşulur, yeni iletişim becerileri denenir ve kırgınlıklar ele alınır. Evde uygulanacak küçük alıştırmalar her hafta birlikte seçilir.

Pekiştirme

Seanslar seyrekleşir ve çiftin yeni alışkanlıkları kendi başına sürdürmesi desteklenir. Gelecekte zorlanabilecekleri durumlar için ortak bir plan yapılır.

Sizden beklenenler, bizden beklenebilecekler

Sizden beklenenler

• Seanslara mümkün olduğunca birlikte ve düzenli katılmanız
• Partnerinizi dinlerken sözünü kesmemeye çalışmanız
• Evde önerilen kısa alıştırmaları birlikte denemeniz

Bizden beklenebilecekler

• İki partnere de eşit mesafede durmak
• Seansta tartışma tırmanırsa konuşmayı güvenli bir şekilde yavaşlatmak
• Konuşulanların gizliliğini korumak
• İlerlemeyi ikinizle birlikte düzenli olarak değerlendirmek

Onarım girişimleri

Her çift tartışır; sağlam ilişkileri ayıran şey tartışmanın olmaması değil, tartışma sırasında ve sonrasında onarımın mümkün olmasıdır. Bir şakayla gerilimi yumuşatmak, “bir dakika, sesimiz yükseldi” demek, elini partnerinin omzuna koymak ya da ertesi sabah konuyu sakin bir dille yeniden açmak birer onarım girişimidir. Terapide çiftlerin bu küçük girişimleri fark etmesi, kabul etmesi ve kendilerine özgü onarım cümleleri geliştirmesi üzerinde çalışılır.

Ne kadar sürer?

Çift terapisi çoğu zaman birkaç aylık bir süreçtir; güvenin ağır biçimde sarsıldığı durumlarda daha uzun sürebilir. Tartışmaların seyrekleşmesi, barışmanın kolaylaşması, birlikte keyifli zaman geçirmenin yeniden mümkün olması ve iki tarafın da kendini daha çok anlaşılmış hissetmesi ilerlemenin işaretleridir.

Ne zaman başka bir destek gerekir?

İlişkide fiziksel şiddet, tehdit ya da korkutarak kontrol etme varsa ortak seanslar güvenli değildir; önce kişinin güvenliği sağlanmalı ve bireysel destek planlanmalıdır. Taraflardan biri ağır bir çökkünlük, alkol ya da madde sorunu yaşıyorsa, o kişinin kendi tedavisi de ilişki çalışmasıyla paralel yürütülmelidir.

Kocaeli'de çift terapisi randevusu

Formdaki görüşmeye katılacak kişiler bölümünden çift seçeneğini işaretlemeniz yeterli. Sizi arayarak ikinizin de katılabileceği bir zaman belirleriz.

Sık sorulan sorular