Ergen Terapisi

Ergen terapisi nedir, ne değildir?

Ergenlik, bir yandan bedenin hızla değiştiği, bir yandan da "ben kimim, nereye aitim" sorularının yoğunlaştığı bir dönemdir. Arkadaşlıklar ailenin önüne geçer, mahremiyet ihtiyacı artar, duygular bazen bir günde birkaç kez yön değiştirir. Bu çalışmanın amacı, gencin dalgalı duygularını tanıyıp dizginlemeyi öğrenmesi, kim olmak istediğine dair sorularına alan bulması ve önündeki seçimleri daha sakin bir kafayla yapabilmesidir. Terapide genç, kendisini düzeltmeye çalışan bir yetişkinle değil, onu ciddiye alan ve merakla dinleyen biriyle karşılaşır.

Ergen terapisi

• Gencin kendi gündemiyle ve kendi diliyle ilerler.
• Gizlilik kurallarını baştan açıkça konuşur.
• Aileyi gencin onayıyla ve belirli ölçüde sürece katar.
• Gencin güçlü yanlarını ve ilgi alanlarını kullanır.

Ergen terapisi değildir

• Gencin ailesi adına "yola getirildiği" bir yer değildir.
• Öğüt ve nasihat dinlenen bir görüşme değildir.
• Konuşulanların aileye aktarıldığı bir süreç değildir.
• Yalnızca sorunlu görülen gençler için değildir.

Gençler hangi konularda destek alıyor?

Gençlerin terapiye getirdiği konular çok çeşitlidir: sürekli mutsuz ya da boş hissetmek, kalabalık ortamlarda ve sınıfta yoğun utanma, arkadaş grubundan dışlanma ya da internette alay edilme, aynaya bakınca hissedilen huzursuzluk ve yeme alışkanlıklarıyla ilgili kaygılar, ders çalışmaya bir türlü başlayamamak, evde sürekli tartışmalar, ilk ayrılık acısı, kimlik ve gelecek kaygısı. Bazen de genç ne yaşadığını adlandıramaz; yalnızca "her şey üstüme geliyor" der.

Ailelerin en sık fark ettiği değişiklikler ise odaya kapanma, eski arkadaşlardan ve hobilerden uzaklaşma, notlarda ani düşüş, uyku saatlerinin tamamen kayması ve küçük konularda büyük öfke patlamalarıdır.

Gençle güven nasıl kurulur?

Ergen terapisinin ilk ve en önemli adımı güvendir. Pek çok genç ilk görüşmeye isteksiz gelir; ailesinin onu "bir sorunu var" diye getirdiğini düşünür. Bu nedenle ilk görüşmelerde gence, burada kendi istediği konuları konuşabileceği, anlattıklarının ailesine aktarılmayacağı ve terapinin onun için olduğu açıkça söylenir. Sohbet bazen bir dizi, bir oyun, bir müzik grubu ya da bir spor dalı üzerinden başlar; gencin dünyasına gösterilen gerçek ilgi, zor konulara geçmenin kapısını aralar.

Gizliliğin tek istisnası can güvenliğidir. Genç kendine ya da bir başkasına ciddi zarar verme tehlikesi taşıyorsa aile bilgilendirilir; böyle bir durumda bile aileye ne söyleneceği, mümkünse gençle birlikte kararlaştırılır.

Seanslar nasıl ilerler?

Seanslar genellikle haftada bir, elli dakika kadar sürer ve çoğunlukla gençle baş başa yapılır. Genç o hafta zorlandığı bir anı anlatır; psikolog onunla birlikte o an neler hissettiğini, aklından neler geçtiğini ve neler yaptığını inceler. Öfke yükseldiğinde ne yapılabileceği, bir sorunun hangi adımlarla çözülebileceği, “hayır” demenin ve ihtiyacını söylemenin yolları hem konuşularak hem de küçük rol çalışmalarıyla denenir. Örneğin bir arkadaşına kırıldığını nasıl söyleyebileceği seansta denenebilir.

Ayda bir kadar, gencin de haberdar olduğu bir aile buluşması yapılır; bu buluşma bazen yalnızca anne babayla, bazen gençle birlikte gerçekleşir. Konuşulan başlıklar genellikle ev kuralları, telefon ve gece dönüş saatleri, ders sorumluluğu ve evdeki ses tonudur.

Terapinin evreleri

Tanışma

Gençle ve aileyle birlikte başlayan, ardından ayrı ayrı devam eden ilk görüşmelerde güven ilişkisi kurulur, gizlilik kuralları netleşir ve gencin kendi hedefleri belirlenir.

Çalışma

Gencin seçtiği konular üzerinde düzenli olarak çalışılır. Bu dönemde duygusal dalgalanmalar olabilir; rahat geçen birkaç haftanın ardından zorlu bir hafta yaşanması geriye gidiş anlamına gelmez.

Bağımsızlaşma

Genç öğrendiklerini kendi başına uygulamaya başladıkça seanslar seyrekleşir. Son görüşmelerde gelecekte zorlandığında neler yapabileceği birlikte planlanır.

Gençten ve aileden beklenenler

Gençten beklenenler

• Seanslara düzenli gelmesi ve aklındakileri olabildiğince açık paylaşması
• Seanslarda konuşulan küçük adımları denemesi
• Hoşuna gitmeyen bir şey olduğunda bunu söylemesi

Aileden beklenenler

• Gencin mahremiyetine ve seans gizliliğine saygı göstermesi
• Seanslar hakkında soru yağmuruna tutmak yerine gencin anlatmak istediği kadarını dinlemesi
• Aile görüşmelerine katılması ve evdeki önerileri birlikte denemesi

Dijital dünya ve gençler

Günümüz gençlerinin hayatının önemli bir kısmı ekranlarda geçer. Arkadaşlıklar mesaj gruplarında kurulur, dışlanma da çoğu zaman orada yaşanır. Terapide sosyal medya ve oyunlar yasaklanacak bir düşman gibi değil, gencin dünyasının gerçek bir parçası olarak ele alınır. Hangi uygulamada geçirilen zamanın gencin moralini düşürdüğü, gece geç saatlere uzanan kullanımın uykuyu ve ertesi günü nasıl etkilediği, internette karşılaşılan zorbalığa nasıl tepki verilebileceği gençle birlikte konuşulur.

Ne kadar sürer?

Ergen terapisi çoğu zaman birkaç ay sürer. Gencin odasından daha sık çıkması, arkadaşlarıyla yeniden buluşmaya başlaması, öfke patlamalarının seyrekleşmesi, okula karşı kaygısının azalması ve evdeki konuşmaların daha az kavgayla bitmesi değişimin işaretleridir.

Ne zaman başka bir destek gerekir?

Gencin haftalardır neredeyse hiç keyif almaması, ölüm ya da kendini yaralama düşüncelerinden söz etmesi, hızla kilo kaybetmesi, alkol ya da madde kullanmaya başlaması veya gerçeklikle bağının zayıfladığını düşündüren davranışlar göstermesi durumunda, terapiyle birlikte bir çocuk ve ergen psikiyatristinden randevu alınmalıdır. Acil bir tehlike varsa 112 aranmalıdır.

Kocaeli'de ergen terapisi randevusu

Formda başvurunun on iki ile on sekiz yaş arasındaki çocuğunuz için olduğunu belirtmeniz yeterli. Sizi arayarak ilk görüşmenin nasıl ilerleyeceğini anlatır, gencin okul saatlerine uygun bir zaman belirleriz.

Sık sorulan sorular